పిల్లలు, టీనేజర్లు సోషల్ మీడియాను ఎక్కువగా ఉపయోగించడం, దాని వల్ల వారి మానసిక ఆరోగ్యంపై పడుతున్న ప్రభావంపై అమెరికాలో కొనసాగుతున్న న్యాయపోరాటం కీలక మలుపు తిరిగింది. మెటా భారీ సెటిల్మెంట్కు అంగీకరించడంతో ఇన్స్టాగ్రామ్, ఫేస్బుక్లో యువ వినియోగదారుల కోసం పలు కొత్త భద్రతా మార్పులు రానున్నాయి.
అమెరికాలోని 48 రాష్ట్రాలతో కుదిరిన ఒప్పందంలో భాగంగా 18 ఏళ్లలోపు వినియోగదారులకు సోషల్ మీడియా వినియోగంపై కొత్త పరిమితులు విధించనున్నారు. రోజుకు గరిష్ఠంగా రెండు గంటల వినియోగం, అర్ధరాత్రి నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు రాత్రి కర్ఫ్యూ వంటి నిబంధనలు అందులో ఉన్నాయి.
ఈ పరిణామం వెనుక ఉన్న కేసు 2023లో ప్రారంభమైంది. అమెరికాలోని 29 రాష్ట్రాలు మెటాపై దావా వేశాయి. పిల్లలు, టీనేజర్లను ఎక్కువసేపు ప్లాట్ఫారమ్లలో ఉంచేలా ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్లను రూపొందించారని, వయసు నిర్ధారణలో లోపాలు ఉన్నాయని, పిల్లలు తల్లిదండ్రుల నియంత్రణలను తప్పించుకునే అవకాశం కల్పించారని రాష్ట్రాలు ఆరోపించాయి. హానికరమైన కంటెంట్ను తగినంతగా నియంత్రించలేదని కూడా వాదించాయి.
పిల్లల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని తల్లిదండ్రుల సరైన అనుమతి లేకుండా సేకరించడం, నిల్వ చేయడం, ఉపయోగించడం ద్వారా మెటా అమెరికా పిల్లల ఆన్లైన్ గోప్యతా చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిందని కూడా కేసులో ఆరోపణలు వచ్చాయి.
ఈ కేసుల నేపథ్యంలో మెటా తన ప్లాట్ఫారమ్లలో మార్పులు చేయడానికి అంగీకరించింది. కంపెనీ ఎలాంటి తప్పు చేయలేదని మాత్రం స్పష్టం చేసింది. అయితే దీర్ఘకాలిక న్యాయపోరాటానికి బదులుగా సెటిల్మెంట్ మార్గాన్ని ఎంచుకుంది. మొత్తం చెల్లింపులు పదేళ్ల వ్యవధిలో జరగనున్నాయి.
మెటా గరిష్ఠంగా సుమారు $16.7 బిలియన్ చెల్లించేందుకు అంగీకరించింది. ఈ మొత్తంలో కాలిఫోర్నియాకు సుమారు $2.2 బిలియన్, న్యూయార్క్కు $1.1 బిలియన్ వెళ్లే అవకాశం ఉంది. టెక్సాస్ మాత్రం విడిగా $1 బిలియన్కు పైగా విలువైన సెటిల్మెంట్కు చేరుకుంది. కొన్ని రాష్ట్రాలు ఈ నిధులను సాధారణ ఖాతాల్లో జమ చేయనుండగా, మరికొన్ని పిల్లల మానసిక ఆరోగ్య సేవలకు వినియోగించనున్నాయి.
అయితే ఈ ఒప్పందం మెటా వ్యాపార విధానాలన్నింటినీ మార్చడం లేదు. ముఖ్యంగా వ్యక్తిగతీకరించిన కంటెంట్ సిఫార్సులు, టార్గెటెడ్ అడ్వర్టైజింగ్ను నిలిపివేయాలని సెటిల్మెంట్ కోరడం లేదు. పిల్లల శరీరాకృతి, రూపంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయని పరిశోధకులు గుర్తించిన కొన్ని రకాల కంటెంట్పైనా ప్రత్యేక నిషేధం విధించలేదు.
అయితే పిల్లల ఖాతాల్లో కనిపించే అనుభవంలో మాత్రం గణనీయమైన మార్పులు రానున్నాయి.
మొదటగా, 18 ఏళ్లలోపు వినియోగదారులకు రోజుకు రెండు గంటల వినియోగ పరిమితి ఉంటుంది. అర్ధరాత్రి నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు సోషల్ మీడియా వినియోగంపై రాత్రి కర్ఫ్యూ అమలు చేయనున్నారు.
యువ వినియోగదారుల మధ్య సామాజిక పోలికను తగ్గించేందుకు లైక్స్, రియాక్షన్స్ వంటి అంశాలను దాచే విధానం కూడా తీసుకురానున్నారు. అలాగే వినియోగదారుల ఫొటోలను మార్చే ‘కాస్మెటిక్ ప్రొసీజర్’ ఫిల్టర్లు డిఫాల్ట్గా నిలిపివేయబడతాయి. తల్లిదండ్రుల అనుమతి ఉంటే మాత్రమే కొన్ని సెట్టింగ్లను మార్చే అవకాశం ఉంటుంది.
స్కూల్ సమయంలో టీనేజర్లకు వచ్చే పుష్ నోటిఫికేషన్లను కూడా గణనీయంగా తగ్గించనున్నారు. ఉదయం 8 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 3 గంటల వరకు ఎక్కువశాతం నోటిఫికేషన్లు నిలిపివేయాలని మెటా అంగీకరించింది.
తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణకు కూడా మరింత ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. నిర్దేశిత తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు పిల్లల ఖాతాల్లో కొన్ని సెట్టింగ్లను మార్చడంతో పాటు వినియోగ సమయం వంటి సమాచారాన్ని చూడగలరు.
పిల్లలతో సంప్రదింపులు జరుపుతున్న ఖాతాల యూజర్నేమ్లను కూడా తల్లిదండ్రులు చూడగలిగే విధంగా వ్యవస్థను మార్చనున్నారు. ఒక టీనేజర్ మొదటిసారి ఏదైనా పెద్దవారి ఖాతాకు మెసేజ్ పంపితే, తల్లిదండ్రులకు రోజువారీ నోటిఫికేషన్ అందుతుంది. సంబంధిత పెద్దవారి ఖాతాకు లింక్ కూడా అందులో ఉండనుంది.
పిల్లలు ఆత్మహత్య, స్వీయహాని లేదా ఈటింగ్ డిజార్డర్లకు సంబంధించిన పదాలను సెర్చ్ చేసినప్పుడు కూడా పర్యవేక్షించే తల్లిదండ్రులకు నోటిఫికేషన్ వెళ్లేలా మార్పులు చేయనున్నారు.
వయసు నిర్ధారణ వ్యవస్థను కూడా మెటా మెరుగుపరచాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకోసం కంపెనీ స్వంత టెక్నాలజీతో పాటు థర్డ్ పార్టీ టూల్స్ను ఉపయోగించనుంది. ఈ వ్యవస్థ ఎంత సమర్థంగా పనిచేస్తుందో బయట సంస్థల ద్వారా క్రమం తప్పకుండా ఆడిట్ చేయించాల్సి ఉంటుంది.
వయసు నిర్ధారణ ఎంత కష్టమైన పని అనేది ఇతర దేశాల అనుభవం కూడా చూపిస్తోంది. ఆస్ట్రేలియా 16 ఏళ్లలోపు వారికి సోషల్ మీడియా వినియోగంపై నిషేధం తీసుకువచ్చినప్పటికీ, అక్కడి ఇంటర్నెట్ సేఫ్టీ నియంత్రణ సంస్థ ప్రకారం చాలా మంది యువ టీనేజర్లు, ప్రీ-టీనేజర్లు ఇప్పటికీ సోషల్ మీడియాను ఉపయోగిస్తున్నారు. వయసు నిర్ధారణ విధానాలు పూర్తిగా ప్రభావవంతంగా లేకపోవడమే ఇందుకు ఒక కారణంగా పేర్కొంది.
మెటా మొదటి దశలో సెటిల్మెంట్ మొత్తంలో సుమారు 70 శాతం, అంటే దాదాపు $12.7 బిలియన్ చెల్లించనుంది. మిగిలిన సుమారు $5 బిలియన్ చెల్లింపు ఇతర ప్రధాన సోషల్ మీడియా సంస్థలు కూడా ఇలాంటి చర్యలను స్వీకరించి సమానంగా చెల్లించడానికి అంగీకరించిన పరిస్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఇతర కంపెనీలు కూడా ఇదే విధమైన పరిమితులు అమలు చేస్తే, టీనేజర్ల రోజువారీ వినియోగ పరిమితిని రెండు గంటల నుంచి ఒక గంటకు తగ్గించే అవకాశం ఉందని మెటా తెలిపింది.
ఈ మార్పులన్నీ ఒకేసారి అమల్లోకి రావు. కోర్టు సెటిల్మెంట్ను ఆమోదించిన తర్వాత దశలవారీగా అమలు చేయనున్నారు. వ్యక్తిగతీకరించని ఫీడ్లు మొదటి నాలుగు నెలల్లో ప్రవేశపెట్టాల్సి ఉంటుంది. విస్తృతమైన నిబంధనలు ఆరు నెలల్లో అమల్లోకి రావాలి. ప్రధాన వయసు నిర్ధారణ చర్యలకు ఏడాది వరకు సమయం ఇవ్వనున్నారు.
అయితే ఈ మార్పులు ప్రస్తుతానికి అమెరికాలోని వినియోగదారులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇదే నిబంధనలను అమలు చేయనున్నట్లు మెటా ఇంకా స్పష్టత ఇవ్వలేదు. అయినప్పటికీ యూరోపియన్ యూనియన్ సహా అనేక ప్రాంతాల్లో మెటాపై నియంత్రణ ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
పిల్లల భద్రత కోసం పనిచేస్తున్న సంస్థలు ఈ సెటిల్మెంట్ను స్వాగతించినప్పటికీ, ఇందులో ఇంకా పెద్ద లోపాలు ఉన్నాయని చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా రెండు గంటల పరిమితి విధించడం కంటే, పిల్లలను ఎక్కువసేపు ప్లాట్ఫారమ్లో ఉంచేలా చేసే అల్గారిథమ్లను మార్చడం మరింత ముఖ్యమని విమర్శకులు అంటున్నారు.
అదృశ్యమయ్యే మెసేజ్లు, అనంతంగా స్క్రోల్ చేయించే ఫీచర్లు, లైవ్స్ట్రీమింగ్, గిఫ్టింగ్ వంటి అంశాలు ఇంకా పూర్తిగా పరిష్కరించబడలేదని పిల్లల భద్రతా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. మెటా AI చాట్బాట్ల భద్రతపై కూడా మరింత స్పష్టమైన నియంత్రణలు అవసరమని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్న తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణకు సంబంధించినది. ప్రతి పిల్లవాడికి ఆన్లైన్ కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించే తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు ఉండరని నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు. అందువల్ల పిల్లల భద్రత మొత్తం కుటుంబాల పర్యవేక్షణపై ఆధారపడకుండా ప్లాట్ఫారమ్ స్థాయిలోనే బలమైన రక్షణలు ఉండాలని వారు కోరుతున్నారు.
అమెరికా వెలుపల కూడా సోషల్ మీడియా కంపెనీలపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. యూరోపియన్ యూనియన్ మెటా ప్లాట్ఫారమ్లలో పిల్లల భద్రత, వ్యసనపూరిత డిజైన్ అంశాలపై చర్యలు తీసుకుంటోంది. మెటా తన ప్లాట్ఫారమ్లను ‘అడిక్టివ్’గా రూపొందించిందన్న ఆరోపణలను కూడా యూరోపియన్ నియంత్రణ సంస్థలు పరిశీలిస్తున్నాయి.
యూకే కూడా 16 ఏళ్లలోపు వారికి సోషల్ మీడియాపై విస్తృత నిషేధాన్ని వచ్చే ఏడాది అమలు చేయాలని నిర్ణయించింది. రాత్రి కర్ఫ్యూ, అనంతమైన స్క్రోలింగ్ను నియంత్రించడం వంటి చర్యలపై కూడా అక్కడ చర్చ జరుగుతోంది.
బ్రెజిల్లోనూ పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగంపై నియంత్రణలు పెరుగుతున్నాయి. అక్కడ 16 ఏళ్లలోపు పిల్లల ఖాతాలను చట్టబద్ధ సంరక్షకుల ఖాతాలతో అనుసంధానం చేయాల్సిన నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి.
దక్షిణ కొరియా కూడా మెటా తాజా సెటిల్మెంట్ను ప్రస్తావిస్తూ యువ వినియోగదారులకు మెరుగైన రక్షణ చర్యలు కేవలం కొన్ని దేశాల్లో కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమలు కావాలని కోరింది.
అందువల్ల మెటా సెటిల్మెంట్ను కేవలం ఒక అమెరికా న్యాయవ్యవహారంగా చూడటం కష్టం. సోషల్ మీడియా కంపెనీలు పిల్లలతో ఎలా వ్యవహరించాలి, వయసును ఎలా నిర్ధారించాలి, అల్గారిథమ్లు ఎంతవరకు వ్యక్తిగతీకరించాలి, తల్లిదండ్రులకు ఎంత నియంత్రణ ఉండాలి అనే అంశాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొత్త చర్చకు ఇది దారితీస్తోంది.
అయితే ఈ మార్పులు నిజంగా పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగాన్ని ఎంతవరకు మార్చగలవన్నది భవిష్యత్తులోనే తెలుస్తుంది. రెండు గంటల పరిమితి, రాత్రి కర్ఫ్యూ వంటి చర్యలు వినియోగ సమయాన్ని తగ్గించవచ్చు. కానీ ప్లాట్ఫారమ్ల రూపకల్పనలోని వ్యసనపూరిత లక్షణాలు మారకపోతే సమస్య పూర్తిగా పరిష్కారం కాదని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.
మొత్తంగా, ఈ సెటిల్మెంట్ సోషల్ మీడియా రంగానికి ఒక స్పష్టమైన సంకేతాన్ని ఇచ్చింది. పిల్లల భద్రతను కేవలం తల్లిదండ్రుల బాధ్యతగా కాకుండా ప్లాట్ఫారమ్ల రూపకల్పనలోనే భాగం చేయాల్సిన సమయం వచ్చింది.
మెటా కోసం ఇది భారీ ఆర్థిక ఒప్పందం మాత్రమే కాదు. ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్లో యువ వినియోగదారుల అనుభవాన్ని మార్చేలా కంపెనీపై పడిన ముఖ్యమైన న్యాయ, నియంత్రణ ఒత్తిడికి ఇది ప్రతిఫలంగా కనిపిస్తోంది.
