బీజింగ్ చేరుకున్న అజిత్ దోవల్
భారత జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్ సోమవారం రెండు రోజుల చైనా పర్యటన కోసం బీజింగ్ చేరుకున్నారు.
చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీ ఆహ్వానం మేరకు దోవల్ ఈ పర్యటనకు వెళ్లారు. తన పర్యటనలో ఆయన చైనా ఉపాధ్యక్షుడు హాన్ జెంగ్ను కూడా కలవనున్నారు.
ఆగస్టు 25న 25వ విడత చర్చలు
దోవల్, వాంగ్ యీ ఇద్దరూ తమ తమ దేశాల ప్రత్యేక ప్రతినిధులు (Special Representatives)గా భారత్–చైనా సరిహద్దు అంశంపై చర్చలు నిర్వహిస్తున్నారు.
ఇద్దరూ ఆగస్టు 25న బీజింగ్లో 25వ విడత SR చర్చలకు సహాధ్యక్షత వహించనున్నారు. చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ కూడా ఈ సమావేశాన్ని అధికారికంగా ధృవీకరించింది.
సరిహద్దు వివాదమే ప్రధాన అంశం
చర్చల్లో ప్రధానంగా భారత్–చైనా సరిహద్దు వివాదానికి సంబంధించిన అంశాలు ప్రస్తావనకు రానున్నాయి.
సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడం, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న విభేదాలను నియంత్రించడం, భవిష్యత్తులో ఉద్రిక్తతలు పెరగకుండా చర్యలు తీసుకోవడం వంటి అంశాలపై చర్చించే అవకాశం ఉంది.
3,488 కిలోమీటర్ల సరిహద్దు సమస్య
భారత్, చైనా మధ్య సుమారు 3,488 కిలోమీటర్ల పొడవైన వివాదాస్పద సరిహద్దు ఉంది.
ఈ సమస్యకు సమగ్ర పరిష్కారం కనుగొనేందుకు 2003లో ప్రత్యేక ప్రతినిధుల వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. అయితే ఇప్పటివరకు సరిహద్దు వివాదానికి తుది పరిష్కారం లభించలేదు.
2020 గల్వాన్ తర్వాత సంబంధాల్లో ఉద్రిక్తత
2020లో తూర్పు లడఖ్లో జరిగిన గల్వాన్ ఘర్షణ తర్వాత భారత్–చైనా సంబంధాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
తదుపరి సంవత్సరాల్లో సైనిక, దౌత్య స్థాయిల్లో అనేక చర్చలు జరిగినప్పటికీ సరిహద్దు సమస్య పూర్తిగా పరిష్కారం కాలేదు.
ఇటీవలి కాలంలో ఇరు దేశాలు సంబంధాలను క్రమంగా స్థిరీకరించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.
సంబంధాల సాధారణీకరణకు ప్రయత్నాలు
దోవల్ పర్యటన భారత్–చైనా సంబంధాలను క్రమంగా సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాల నేపథ్యంలో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
దోవల్, వాంగ్ యీ గతంలో కూడా సమావేశమయ్యారు. జూన్లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన BRICS జాతీయ భద్రతా సలహాదారుల సమావేశం సందర్భంగా ఇరువురు భేటీ అయ్యారు.
BRICS సదస్సు నేపథ్యంలో పర్యటన
సెప్టెంబర్లో న్యూఢిల్లీలో జరగనున్న BRICS సదస్సుకు ముందు దోవల్ పర్యటన జరగడం కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ భారత్కు వచ్చే అవకాశంపై చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో ఈ సరిహద్దు చర్చలు జరుగుతున్నాయి. అయితే ఆయన భారత్ పర్యటనపై చైనా నుంచి తుది అధికారిక ధృవీకరణ ఇంకా వెలువడలేదు.
సరిహద్దు శాంతి ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు కీలకం
భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ కూడా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, ప్రశాంతత కొనసాగడం భారత్–చైనా సంబంధాల మెరుగుదలకు అవసరమని ఇటీవల పేర్కొన్నారు.
అందువల్ల దోవల్–వాంగ్ యీ చర్చల్లో సరిహద్దు స్థిరత్వం కీలక అంశంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఇతర అంశాలపై కూడా చర్చ
చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, ప్రత్యేక ప్రతినిధులు సరిహద్దు సమస్యతో పాటు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు, ప్రాంతీయ మరియు అంతర్జాతీయ అంశాలపై కూడా అభిప్రాయాలను పంచుకోనున్నారు.
ముగింపు
NSA అజిత్ దోవల్ బీజింగ్ చేరుకోవడంతో భారత్–చైనా సరిహద్దు చర్చలు కీలక దశకు చేరుకున్నాయి.
ఆగస్టు 25న వాంగ్ యీతో జరిగే 25వ విడత ప్రత్యేక ప్రతినిధుల చర్చల్లో సరిహద్దు వివాదం, LAC వద్ద శాంతి–స్థిరత్వం, ద్వైపాక్షిక సంబంధాల మెరుగుదల ప్రధాన అంశాలుగా ఉండనున్నాయి.
BRICS సదస్సుకు ముందు ఈ సమావేశం జరగడం వల్ల భారత్–చైనా సంబంధాల భవిష్యత్ దిశను అంచనా వేయడంలో ఈ చర్చలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.
