భారత వాయుసేన IAF సెప్టెంబర్‌లో భారీ స్థాయిలో వైమానిక విన్యాసాలకు సిద్ధమవుతున్న నేపథ్యంలో భారత్ జారీ చేసిన 17 రోజుల NOTAM ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.

భారత విమానయాన అధికారులు సెప్టెంబర్ 21 నుంచి అక్టోబర్ 7, 2026 వరకు పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లోని భారీ ఎయిర్‌స్పేస్‌ను రిజర్వ్ చేశారు. ఈ ప్రాంతం జైసల్మేర్–బార్మేర్–ఫలోడి–జోధ్‌పూర్ పరిధిలో ఉంది. అలాగే NAL-బికనీర్ సమీపంలోని మరో ఎయిర్‌స్పేస్‌ను కూడా రిజర్వ్ చేశారు. ఈ రిజర్వేషన్ దాదాపు 40,000 అడుగుల ఎత్తు వరకు విస్తరించినట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.

పాకిస్థాన్ ఎందుకు అప్రమత్తమైంది?

భారత్ రిజర్వ్ చేసిన ఎయిర్‌స్పేస్ పాకిస్థాన్ అంతర్జాతీయ సరిహద్దుకు సాపేక్షంగా సమీపంలో ఉండటం, అలాగే ఈ నోటిఫికేషన్ వ్యవధి 17 రోజులు కావడంతో పాకిస్థాన్ రక్షణ వ్యవస్థ దీనిపై దృష్టి సారించింది.

వార్తా నివేదికల ప్రకారం.. భారత NOTAMపై పాకిస్థాన్ రక్షణ వ్యవస్థ అత్యవసర సమీక్ష నిర్వహించినట్లు సమాచారం. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నిఘాను పెంచినట్లు కూడా భద్రతా వర్గాలను ఉటంకిస్తూ నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. NOTAM జారీ చేయడం మాత్రమే సైనిక చర్యకు సంకేతం కాదు. పైలట్లు, విమానయాన సంస్థలు, ఇతర ఎయిర్‌స్పేస్ వినియోగదారులకు తాత్కాలిక పరిమితులు, సైనిక విన్యాసాలు లేదా ఇతర కార్యకలాపాల గురించి ముందస్తు సమాచారం ఇవ్వడానికి NOTAMలను సాధారణంగా ఉపయోగిస్తారు.

భారత్ వరుసగా కీలక వైమానిక విన్యాసాలు

ఈ 17 రోజుల ఎయిర్‌స్పేస్ రిజర్వేషన్ సమయంలో భారత వాయుసేన రెండు కీలక విన్యాసాల్లో పాల్గొననుంది.

మొదటగా భారత్–జపాన్ వీర్ గార్డియన్ 2026 సెప్టెంబర్ 9 నుంచి 21 వరకు జరగనుంది. ఈ విన్యాసంలో తొలిసారిగా జపాన్‌కు చెందిన ఫైటర్ జెట్లు భారత వైమానిక స్థావరం నుంచి కార్యకలాపాలు నిర్వహించనున్నాయి. జపాన్ మూడు F-2A ఫైటర్ జెట్లు, సుమారు 110 మంది సిబ్బందిని పంపనున్నట్లు ప్రకటించింది.

దీని తర్వాత తరంగ్ శక్తి 2026 బహుళ దేశాల వైమానిక విన్యాసం సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జరగనుంది. జోధ్‌పూర్‌తో పాటు పశ్చిమ భారతదేశంలోని ఇతర వైమానిక స్థావరాల్లో ఈ కార్యక్రమం కొనసాగనుంది.

దీంతో సెప్టెంబర్ చివరి నుంచి అక్టోబర్ ప్రారంభం వరకు పాకిస్థాన్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని పశ్చిమ ప్రాంతాల్లో ఫైటర్ జెట్ల కార్యకలాపాలు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

NOTAM అంటే ఏమిటి?

NOTAM అంటే Notice to Air Missions. విమానయాన రంగంలో తాత్కాలికంగా చోటుచేసుకునే మార్పులు, ఎయిర్‌స్పేస్ పరిమితులు, సైనిక విన్యాసాలు, ప్రమాదాలు లేదా ఇతర కార్యకలాపాల గురించి పైలట్లు, విమానయాన సంస్థలు, ఎయిర్ ట్రాఫిక్ వ్యవస్థలకు సమాచారం అందించేందుకు ఈ నోటీసులను జారీ చేస్తారు.

అందువల్ల ప్రస్తుత 17 రోజుల NOTAMను ముందుగా విమానయాన కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన అధికారిక నోటిఫికేషన్‌గా చూడాలి. అయితే పాకిస్థాన్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని ప్రాంతాల్లో ఇది జారీ కావడం, అదే సమయంలో పెద్ద ఎత్తున వైమానిక విన్యాసాలు జరగనుండటంతో దీనిపై పొరుగు దేశం ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టింది.

IAFకు కీలకమైన సెప్టెంబర్

వీర్ గార్డియన్, తరంగ్ శక్తి వంటి విన్యాసాలు భారత వాయుసేనకు ఇతర దేశాల వైమానిక దళాలతో కలిసి శిక్షణ పొందేందుకు, ఆపరేషనల్ సమన్వయం పెంచుకునేందుకు కీలక అవకాశాన్ని అందించనున్నాయి.

జపాన్ F-2A ఫైటర్ జెట్లు తొలిసారిగా భారత వైమానిక స్థావరం నుంచి విన్యాసంలో పాల్గొనడం ఈ ఏడాది వీర్ గార్డియన్‌కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం తీసుకొచ్చింది. మరోవైపు తరంగ్ శక్తిలో పలు దేశాల వైమానిక దళాలు పాల్గొననున్నాయి.

ప్రస్తుతం భారత్ ప్రకటించిన NOTAM పరిధిలో జరగనున్న కార్యకలాపాలపై దృష్టి ఉండగా.. పాకిస్థాన్ భద్రతా వ్యవస్థ సరిహద్దు పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.