ఇరాన్పై అమెరికా ఆర్థిక ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతూ దాదాపు 60 సంస్థలు, వ్యక్తులపై కొత్త ఆంక్షలు విధించింది. ఇరాన్కు చమురు ఆదాయం సమకూర్చడం, ఆయుధాల కోసం సున్నితమైన సాంకేతికతను సమకూర్చడం, సైబర్ కార్యకలాపాలకు సహకరించడం వంటి అంశాలతో సంబంధం ఉన్న నెట్వర్క్లను ఈసారి అమెరికా లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
అమెరికా ట్రెజరీ కార్యదర్శి స్కాట్ బెసెంట్ ఈ కొత్త చర్యలను ప్రకటించారు. ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అంతర్జాతీయంగా అందుతున్న కీలక మార్గాలను కత్తిరించడమే తమ లక్ష్యమని ఆయన చెప్పారు. ఈ ఆంక్షలు ఇరాన్పై ఇప్పటికే కొనసాగుతున్న అమెరికా ఒత్తిడి విధానాన్ని మరింత విస్తరించాయి.
కొత్త ఆంక్షల పరిధి ఒక్క ఇరాన్కే పరిమితం కాలేదు. చైనా, హాంకాంగ్, సింగపూర్, స్విట్జర్లాండ్, యూఏఈ, మలేషియా, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, సిరియా, ఉక్రెయిన్, గ్రీస్, మార్షల్ ఐలాండ్స్ వంటి దేశాలు, ప్రాంతాల్లోని సంస్థలు, వ్యక్తులు కూడా అమెరికా జాబితాలోకి వచ్చారు.
ఇరాన్లోని రక్షణ, ఇంటెలిజెన్స్ వ్యవస్థలకు సంబంధించిన సంస్థలు ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఉన్నాయి. ఇరాన్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖతో అనుబంధం ఉన్న సంస్థలకు సరఫరాలు నిర్వహించినట్లు అమెరికా ఆరోపించిన లాజిస్టిక్స్ సంస్థలపై కూడా ఆంక్షలు విధించింది. సైబర్ కార్యకలాపాలకు పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న కొందరు వ్యక్తులను కూడా జాబితాలో చేర్చింది.
హాంకాంగ్లోని పలు సంస్థలు ఇరాన్కు సున్నితమైన సాంకేతిక పరికరాలను సమకూర్చే కొనుగోలు నెట్వర్క్లలో భాగంగా పనిచేశాయని అమెరికా పేర్కొంది. చైనాలోని కొన్ని సంస్థలు కూడా ఇరాన్ అణు, క్షిపణి కార్యక్రమాలకు అవసరమైన సాంకేతిక పరికరాలు, లాజిస్టిక్స్ సేవలు అందించడంలో సహకరించాయని ఆరోపించింది.
చమురు రంగం కూడా తాజా చర్యల్లో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంది. ఇరాన్ ముడి చమురు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల రవాణాకు సహకరించినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న షిప్పింగ్ కంపెనీలు, మధ్యవర్తులు, ఆర్థిక సంస్థలను అమెరికా లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ఇరాన్కు చెందిన ‘షాడో బ్యాంకింగ్’, ‘షాడో ఫ్లీట్’ వ్యవస్థల ద్వారా ఆంక్షలను తప్పించుకునే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడమే దీని ఉద్దేశమని వాషింగ్టన్ చెబుతోంది.
అయితే చైనా ఆర్థిక సంస్థలను ఈ దశలో పెద్దగా లక్ష్యంగా చేసుకోకపోవడం గమనార్హం. ఇరాన్ చమురు కొనుగోలులో చైనా కీలక దేశంగా ఉండటంతో, బీజింగ్పై నేరుగా మరింత తీవ్రమైన చర్యలు తీసుకుంటే అమెరికా-చైనా సంబంధాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు ఉన్నాయి.
ఇరాన్ ప్రభుత్వం మాత్రం తాజా ఆంక్షలను పెద్దగా పట్టించుకోబోమని సంకేతం ఇచ్చింది. ఆర్థిక మంత్రి అలీ మదానిజాదే మాట్లాడుతూ, అమెరికా ఆంక్షలు ఇరాన్కు కొత్తేమీ కాదని, వాటిని ఎదుర్కొనే విధానాలు తమ వద్ద ఇప్పటికే ఉన్నాయని తెలిపారు.
చైనా కూడా అమెరికా చర్యలను వ్యతిరేకించింది. ఇరాన్తో తమ సహకారం అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిధిలోనే జరుగుతోందని, ఏకపక్ష ఆంక్షలు ఆ సహకారాన్ని అడ్డుకోకూడదని చైనా విదేశాంగ శాఖ పేర్కొంది. తమ హక్కులు, ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడానికి అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని బీజింగ్ స్పష్టం చేసింది.
ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలు దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. 2015 అణు ఒప్పందం తర్వాత కొంత ఉపశమనం లభించినప్పటికీ, 2018లో డొనాల్డ్ ట్రంప్ అమెరికాను ఆ ఒప్పందం నుంచి తప్పించి ‘మ్యాక్సిమమ్ ప్రెజర్’ విధానాన్ని తిరిగి ప్రారంభించారు. అప్పటి నుంచి ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులు, షిప్పింగ్, ఆర్థిక రంగాలపై అమెరికా ఆంక్షలు కొనసాగుతున్నాయి.
తాజా చర్యలతో ఇరాన్పై ఆర్థిక ఒత్తిడి మరింత పెరగవచ్చు. అయితే ఇప్పటికే ఆంక్షలను ఎదుర్కొనే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అభివృద్ధి చేసుకున్న ఇరాన్ వాటిని ఎంతవరకు తట్టుకుంటుందన్నది, అలాగే చైనా వంటి కీలక వాణిజ్య భాగస్వాములు తమ సంబంధాలను ఎలా కొనసాగిస్తారన్నది ఇప్పుడు ప్రధాన అంశంగా మారింది.
