అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వెనిజులాతో భారీ చమురు ఒప్పందాన్ని ప్రకటించారు. దీనిని “ప్రపంచ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద చమురు ఒప్పందం”గా పేర్కొన్న ఆయన.. ఈ ఒప్పందంతో అమెరికాకు వెనిజులా భారీ చమురు నిల్వలపై మరింత నియంత్రణ లభిస్తుందని తెలిపారు.

ట్రంప్ ప్రకారం, ప్రైవేట్ సంస్థల భాగస్వామ్యంతో 65 బిలియన్ బ్యారెళ్లకు పైగా నిర్ధారిత వెనిజులా చమురు నిల్వలపై అమెరికా మెజారిటీ నియంత్రణ సాధించింది. దీంతో అమెరికా చమురు సరఫరా పెరిగి, భవిష్యత్తులో ఇంధన ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఒప్పందంలో ఏముంది?

ఈ ప్రతిపాదిత ఒప్పందంలో వెనిజులాలోని 17 కీలక చమురు క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. వీటి అభివృద్ధి కోసం కొత్త ప్రైవేట్ జాయింట్ వెంచర్ ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

ఈ సంస్థలో అమెరికాకు ఉత్పత్తిపై ప్రభావవంతంగా 55 శాతం వాటా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇందులో యాజమాన్య వాటాతో పాటు ఉత్పత్తి అయ్యే చమురును ఖర్చు ధరకు కొనుగోలు చేసే హక్కులు కూడా ఉంటాయని అమెరికా అధికారులు తెలిపారు.

వెనిజులా తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలు డెల్సీ రోడ్రిగెజ్ ప్రకారం, ఈ ఒప్పందం ద్వారా దేశ చమురు రంగంలో $100 బిలియన్లకు పైగా పెట్టుబడులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వానికి $209 బిలియన్లకు పైగా పన్ను ఆదాయం లభించవచ్చని ఆమె తెలిపారు.

ఏళ్లుగా పెట్టుబడుల కొరత, నిర్వహణ సమస్యలు, పాతబడిన మౌలిక వసతులతో బలహీనపడిన చమురు రంగాన్ని ఆధునీకరించడమే ఈ పెట్టుబడుల ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది.

అయితే 65 బిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు వెంటనే ఎందుకు రాదు?

వెనిజులా వద్ద సుమారు 303 బిలియన్ బ్యారెళ్ల నిర్ధారిత ముడి చమురు నిల్వలు ఉన్నాయి. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధిక నిల్వలుగా పరిగణించబడుతుంది. అయినప్పటికీ ప్రస్తుతం ఆ దేశం రోజుకు సుమారు 1.25 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురును మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తోంది.

అసలు సమస్య భూగర్భంలో చమురు లేకపోవడం కాదు. ఏళ్ల తరబడి పెట్టుబడుల కొరత, ఆంక్షలు, నిర్వహణ వైఫల్యాలు, పాతబడిన పైప్‌లైన్లు, చమురు బావులు, పోర్టులు, రిఫైనరీల కారణంగా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం భారీగా పడిపోయింది.

ఈ మౌలిక వసతులను పునరుద్ధరించేందుకు భారీ పెట్టుబడులు అవసరం. ఉత్పత్తిని గణనీయంగా పెంచేందుకు ఏళ్ల సమయం పట్టే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అందువల్ల అమెరికాలో పెట్రోల్ ధరలు వెంటనే తగ్గిపోతాయని ఆశించడం కష్టం.

చట్టపరమైన, రాజకీయ సవాళ్లు

ఈ ఒప్పందానికి వెనిజులాలో చట్టపరమైన సవాళ్లు కూడా ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఆ దేశ రాజ్యాంగం, హైడ్రోకార్బన్స్ చట్టాల ప్రకారం చమురు రంగంపై ప్రభుత్వానికి కీలక నియంత్రణ ఉంది.

అమెరికా అనుబంధ ప్రైవేట్ సంస్థకు దీర్ఘకాలికంగా చమురు క్షేత్రాలపై నియంత్రణ కల్పించడానికి ఉన్న చట్టపరమైన ఆధారం ఏమిటన్నది ఇంకా పూర్తిగా స్పష్టంగా లేదు. ఒప్పంద నిర్మాణం, ఇందులో పాల్గొనే కంపెనీలు, అమెరికా తన మెజారిటీ నియంత్రణను ఎలా వినియోగించనుందనే వివరాలు కూడా పూర్తిగా వెల్లడించలేదు.

ఈ ఒప్పందంలో 17 చమురు క్షేత్రాలపై 100 ఏళ్ల వరకు రాయితీలు (Concessions) ఉండే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. దీంతో దీని చట్టబద్ధత, దీర్ఘకాలిక రాజకీయ స్థిరత్వంపై మరిన్ని ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

అమెరికాకు ఎందుకు కీలకం?

అమెరికాలో ఇంధన ధరలు పెరగడం, అంతర్జాతీయంగా చమురు సరఫరాలకు అంతరాయాలు ఏర్పడుతున్న సమయంలో ఈ ఒప్పందం కుదిరింది.

వెనిజులా నుంచి మరింత ముడి చమురు అందుబాటులోకి వస్తే అమెరికా ఇంధన భద్రత బలపడుతుందని, పెట్రోల్ ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

కొత్త జాయింట్ వెంచర్ నుంచి కొనుగోలు చేసే చమురును అమెరికా స్ట్రాటజిక్ పెట్రోలియం రిజర్వ్ను తిరిగి నింపేందుకు, అలాగే సైనిక అవసరాలకు ఉపయోగించవచ్చని అధికారులు తెలిపారు.

వెనిజులాకు మాత్రం ఈ ఒప్పందం భారీ విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, ఏళ్లుగా సంక్షోభంలో ఉన్న చమురు రంగాన్ని పునరుద్ధరించే అవకాశం కల్పించవచ్చు.

అయితే భూమిలో ఉన్న భారీ చమురు నిల్వలు నిజంగా ఉత్పత్తిగా మారి అమెరికా, ప్రపంచ మార్కెట్లకు ఎప్పుడు చేరుతాయన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది.